Op ondergronds fietsavontuur in Valkenburg
foto: Valkenburg Adventure

Op ondergronds fietsavontuur in Valkenburg

Fietstoerisme Met zijn legendarische Cauberg en rijke koersgeschiedenis is Valkenburg aan de Geul erg populair onder fietsliefhebbers. Het schilderachtige Zuid-Limburgse landschap biedt een afwisselend terrein met heuvels en dalen, met routes die leiden langs pittoreske dorpjes, kastelen en wijngaarden. Elke fietstocht wordt vanzelf een ontdekkingstocht. De spannendste fietstocht is echter goed verborgen… 40 meter onder de grond!

Aan het Grendelplein in Valkenburg kiezen de meeste fietsers de weg rechts omhoog, langs de ‘Hill of Fame’-monumenten, de Cauberg op. Maar als je links de Daalhemerweg kiest, langs de Steenkolenmijn omhoog, kom je bij een klein mergelhuisje aan de rotonde van Sibbe. Dit is de ingang van een verborgen wereld, een heus fietsdoolhof met duizenden gangen en dat gaan we nu op een ‘grotbike’ verkennen.

foto: Valkenburg Adventure

We dalen af
Na een vriendelijke ontvangst dalen we af via een wenteltrap. Ongeveer 163 traptreden lager komen we aan in de ondergrondse groeve. Onze gidsen Max en Floris staan al klaar, onder hun enthousiaste begeleiding gaan we een mountainbiketocht maken door een enorm netwerk aan gangen.

Voordat we beginnen, stoppen we onze waardevolle spullen in een kluisje en krijgen we van Max een korte instructie over wat ons te wachten staat. ‘Welkom in de Sibbergroeve, dit is een van Europa’s grootse ondergrondse gangenstelsels. Er zijn hier duizenden gangen met een totale lengte van ongeveer 90 kilometer. Dit is vergelijkbaar met de afstand van Valkenburg tot Eindhoven. Alleen in het vertrekgebied is vaste verlichting daarna wordt het donker. Dan moeten we met alleen de lampen op onze fiets verder.’

Grotbiken
We lopen een klein stukje de groeve in tot we bij een van de vertrekpunten komen. Hier staat voor iedereen een mountainbike met helm klaar. Wat opvalt is dat de mountainbike geen ketting heeft, maar aangedreven wordt door een cardanas. Door de hoge luchtvochtigheid en zandige mergel in de groeve slijten gewone tandwielen en ketting te snel. Het zadel wordt op de juiste hoogte afgesteld, helm op het hoofd en na enkele veiligheidsinstructies vertrekken we.

Het verlichte gedeelte laten we snel achter ons en we volgen een brede gang van ongeveer 180 cm hoog. De gang slingert door de groeve, iedere paar meter worden links en rechts weer nieuwe gangen zichtbaar. Als je hier de weg niet weet is het onmogelijk om de uitgang te vinden. Het tempo wordt langzaam opgebouwd, en de gids zorgt dat iedereen goed kan volgen.

Onderweg blijft het opletten – zeker wanneer we de gids horen roepen ‘bukken’. Het plafond is niet overal even hoog en hoewel we een helm op hebben blijven we alert. Maar we krijgen de smaak goed te pakken en het tempo gaat iets om hoog.

Na een spectaculaire afdaling in het donker worden de gangen hoger, en trappen we lekker door. We komen aan in het oudste gedeelte van de groeve de A-sectie. Hier stoppen we bij een wandtekening van ‘tante Toos’.  Dit is een van de officiële vertelplekken waar de gids iets meer uitleg zal geven over onze bijzondere fietsomgeving.

Floris neemt zijn zaklamp en toont ons de vele schelpen in het plafond. Hij vertelt dat we door een 68 miljoen jaar oude zeebodem fietsen die opgebouwd is uit samengeperste schelpdieren die gedurende miljoenen jaren lang naar de zeebodem gezakt zijn. Voor elke centimeter mergel heeft het ongeveer 1000 jaar geduurd om te ontstaan. Op veel plekken in het gangenstelsel is de vloer zo’n 200.000 jaar ouder dan het plafond.

Hier wordt nog steeds kalksteen (in de volksmond mergel) uit deze groeve gewonnen. De zogenoemde ‘blokbrekers’ halen met grote kettingzagen grote blokken mergel los en brengen die met tractoren via een oude ingang naar buiten. Daar worden de blokken op maat gezaagd en gebruikt voor de bouw en renovatie van gebouwen.

Het is iets langer dan een uur geleden dat we begonnen aan ons ondergronds mountainbike-avontuur. Via talloze gangetjes zigzaggen we verder door de groeve, het licht van onze koplamp achterna. Een waar doolhof met eeuwenoude opschriften en tekeningen op de muren.

Het plafond wordt lager… of is het de vloer die iets oploopt? Geen idee – we moeten goed bukken nu. De ganghoogte wordt lager en het tempo zakt. Het wordt af en toe zo laag en smal dat we met de hele groep moeten afstappen en een klein stukje moeten lopen met de fiets aan de hand. We fietsen verder, het is niet ver meer tot de uitgang. In de verte brandt licht, we fietsen langs andere groepen en ineens herken ik waar we zijn… dit is station 8, ons vertrekpunt. We parkeren onze grotbikes en bedanken onze gidsen voor de erg bijzondere ervaring. Fietsen door de grotten van Valkenburg, die kan eindelijk van de bucketlist af.

We komen boven
Max wijst op de plattegrond aan welke route we gefietst hebben. We lezen namen als droogkamer, Dante’s Inferno, Bekkersbergske en tante Toos. Vanaf de ingang boven tot terugkeer bij het vertrekpunt zijn we ongeveer anderhalf uur bezig geweest. Bukkend en slalommend hebben we ongeveer 8 km afgelegd, een gemiddelde afstand naar het schijnt. Jammer dat er in de grot geen bereik is, deze rit had ik graag willen uploaden op Strava!

Door jarenlang oefenen weten de gidsen de weg in de groeve op hun duimpje en kunnen zo routes uitstippelen naar de voorkeur van elke groep, meer recreatief of sportief. Nu staan we voor de laatste uitdaging, met de trap 40 meter terug naar boven. Na dit onvergetelijk fietsavontuur nemen we dat er graag bij.

Bezoek aan een schuilkapel uit 1798 tijdens het programma ‘Grotbiken door de tijd’ Foto: Lennert Van Loo

Valkenburg Adventure
Grotbiken is een verrassende activiteit voor zowel sportieve als recreatieve fietsers. Minimale lengte voor deelname is 1,40m. Een normale basisconditie is voldoende, per groep past de gids de route en tempo aan. Zowel groepen als individuele bezoekers zijn welkom, vooraf reserveren is noodzakelijk.

Valkenburg Adventure biedt naast het grotbiken ook ‘Grotbiken door de tijd’ aan. Een rondleiding per fiets door de groeve met extra aandacht voor de rijke geschiedenis van de groeve met een bezoek aan een ondergrondse schuilkapel uit 1798.

Bezoek de website van Valkenburg Adventure voor meer informatie

Tekst: Lennert Van Loo

Om te reageren moet je ingelogd zijn.