Vuelta 2022: Voorbeschouwing etappe 5 naar Bilbao

Vuelta 2022: Voorbeschouwing etappe 5 naar Bilbao

foto: Cor Vos

Door Youri IJnsen, Tim Kranendonk en Jeen de Jong
woensdag 24 augustus 2022 om 07:10

Etappe vier van de Vuelta startte in Vitoria-Gasteiz, de officiële hoofdstad van het Baskenland; etappe vijf finisht in Bilbao, de culturele hoofdstad van de regio. De weg daarnaartoe verloopt grillig. Er staan woensdag 24 augustus de nodige beklimmingen op het programma, maar het zal geen grote klassementsstrijd worden. Toch? WielerFlits blikt vooruit!

De start van de vijfde etappe is het stadje Irún, in het uiterste noorden van Spanje. De rivier Bidasoa scheidt dit plaatsje van Hendaye, dat over de grens in Frankrijk ligt. Door deze regio trekt begin mei ook altijd de zware juniorenkoers Vuelta a Bidasoa. Op die erelijst staan onder meer Juan Pedro López, (2018), Sergio Samitier (2017), Andrey Amador (2008), Koldo Gil (2000), Carlos Sastre (1997), Abraham Olano (1992), Scott Sunderland (1989 en 1988), Frédéric Guesdon (1987) en Luis Ocaña (1966). Dit jaar won Davide Piganzoli van EOLO-Kometa U23.

Deze plaats huisvestte in 2020 overigens ook de Gran Salida. De eerste rit voerde toen naar Arrate, met Primož Roglič als winnaar. Bovendien is Irún de geboorteplaats van oud-Rabobank-klimmer Juan Manuel Garate. Tegenwoordig is hij ploegleider bij EF Education-EasyPost. Garate boekte in alle grote rondes één ritoverwinning.

Dit jaar gaat de rit naar Bilbao, de hoofdstad van Biskaje en misschien wel de belangrijkste stad in het Baskenland. Deze plek – gesticht in 1300 – kende in de geschiedenis verschillende keren problemen om door te groeien, omdat er simpelweg weinig bouwgrond was. Pas zo’n 125 jaar geleden werd die ruimte gevonden en intussen heeft die uitbreiding zich ontwikkeld tot het centrum – Distrito de Abando – van Bilbao. Het verwierf ook een belangrijke functie ten tijde van de Spaanse Burgeroorlog in 1936. De toen uitgeroepen Baskische regering zetelde in Bilbao, van waaruit zij zich krampachtig verzette tegen de nationalistische dictator Francisco Franco. Hij wilde de Basken onderdrukken.

Garate won in 2009 op de Mont Ventoux – foto: Cor Vos

Dat lukte hem ook, met dank aan nazi-dictator Adolf Hitler en de Italiaanse fascisten-leider Benito Mussolini. Zij bombardeerden de stad, maar Bilbao gaf zich niet gewonnen. Ondanks dat de fascisten de stad omsingelden, bleef ze lang overeind. Dat was vooral te danken aan de Cinturón de Hierro, een enorme verdedigingsmuur. De stad viel later alsnog, toen de architect van de ijzeren ring het ontwerp daarvan had overhandigd aan het Spaanse leger. Bilbao werd daarna jarenlang geteisterd door het Spaanse nationalisme, al verzette de Basken zich hevig tegen de isolatie. In die periode vond bijvoorbeeld ook de terreurorganisatie ETA haar oorsprong. Bilbao had het jarenlang zwaar.

Dat duurde zelfs tot na de val van Franco in 1975. Pas na een catastrofale overstroming in 1983 en de ernstige economische crisis in de jaren negentig, leefde de Baskische stad net voor de eeuwwisseling op. Een van de belangrijkste ontwikkelingen daarin is de komst van het Museo Guggenheim voor moderne kust geweest, dat een toeristische toestroom opleverde. Het heet zelfs het Bilbao-effect. Dat Bilbao tevens op de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella ligt, heeft ook bijgedragen aan het toerisme. Ook volgend jaar zullen aan het begin van de zomer veel mensen afreizen naar de Baskische stad. Dan huisvest Bilbao de Grand Départ van de Tour de France 2023.

Sporttechnisch nog een leuk feitje over deze stad: Bilbao is de thuishaven van Athletic Club. Sinds 1912 komen daarvoor alleen voetballers met Baskische roots uit, maar dat waren niet louter Spanjaarden. Fernando Amorebieta (Venezuela), Javier Itturiaga (Mexico), Bixente Lizarazu en Aymeric Laporte (Frankrijk) en Kenan Kodro (Bosnië & Herzegovina) waren daarop de uitzondering. Ondanks dat Athletic Bilbao – zoals de meeste mensen de club kennen – zichzelf met deze regel drastisch beperkt qua spelersaanbod, is de club nog nooit uit de hoogste voetbalcompetitie gedegradeerd. Samen met Real Madrid en FC Barcelona is de Baskische club daarmee de enige.

Het Guggenheim Museo tijdens de Vuelta-passage in 2016 – foto: Cor Vos


Parcours

De renners maken zich wederom klaar voor een etappe met de nodige hoogtemeters. Met vijf gecategoriseerde klimmen in de tweede helft van de 191,7 kilometer lange etappe. Voor de klassementsrenners lijkt deze rit niet zwaar genoeg om voor grote verschillen te zorgen, maar sterke aanvallers zullen zeker in hun handen wrijven. De strijd om in de vlucht van de dag te komen, zal hevig zijn. Na een korte passage door San Sebastián (bekend van de gelijknamige klassieker), blijft het de eerste vijftig kilometer nagenoeg vlak. De eerste gecategoriseerde klim ligt nog weer later.

Dat komt doordat de route de renners de eerste tachtig kilometer langs de kust van de Golf van Cascogne voert. Eenmaal aangekomen in Ondoroa, trekt het peloton landinwaarts en daar stuiten ze meteen op een aantal pittige heuvels. De eerste klim is de Puerto de Gontzagarigana, eentje van de derde categorie. Een opwarmertje van 4,3 kilometer lang aan 5,1% gemiddelde stijging. Daarna volgt de gevreesde Balcón de Bizkaia, maar daar kunnen de renners opgelucht ademhalen. Ze rijden namelijk niet helemaal naar boven en vermijden de loeisteile en lastige laatste drie kilometer.

Route stage 5 Vuelta a Espana 2022

Michael Woods won op deze klim in 2017 nog een Vuelta-rit, toen-ie er als slotklim in zat. Nu is de Balcón de Bizkaia niet meer dan een klim van derde categorie (4,2 km aan 5,6%). Na de top volgt een wat langere afdaling, voordat het peloton opnieuw aan een klim van de derde categorie begint. Dat is de Alto de Morga (8.6 kilometer lang, 3,1% gemiddeld). Na de afdaling van die klim zet het peloton koers naar Bilbao, waar ze aan de westkant de stad binnenrijden. Dat doen de renners via de Alto del Vivero, een klim van de tweede categorie. Niet zo lang (4,7 kilometer), wel behoorlijk steil (7,7%).

Na die vervelende helling rijden de renners helemaal door naar Barakaldo, een voorstad van Bilbao. Op die plek draaien ze 180 graden om en zetten ze koers naar het centrum van de finishplaats. Daar passeren ze al een eerste keer de streep, waar dan een tussensprint ligt. De renners moeten vervolgens nog een ronde rijden, die ze opnieuw over de Vivero brengt (ze doen die klim dus twee keer). De laatste top ligt op 14,2 kilometer voor de finish. Die gaat over dezelfde wegen – via Barakaldo – naar het centrum van Bilbao. De renners weten hoe de finish erbij ligt en kunnen daardoor vrijuit sprinten.

Profile Stage 5 Vuelta a Espana 2022

Officieuze start: 12.45 uur
Officiële start: 12.57 uur
Finish: tussen 17.18 en 17.45 uur
Afstand: 187,2 kilometer

Tijdschema belangrijke passages:
Passage Puerto de Gontzagarinaga: tussen 15.10 en 15.24 uur
Passage Bálcon de Bizkaia: tussen 15.19 en 15.34 uur
Passage Alto de Morga: tussen 15.51 en 16.09 uur
1Passage Alto del Vivero: tussen 16.17 en 16.38 uur
Tussensprint Bilbao: tussen 16.37 en 17.00 uur
2Passage Alto del Vivero: tussen 16.58 en 17.23 uur


Favorieten

We schreven het al: de aanvallers zullen in de handen wrijven als ze het routeboek openslaan en het profiel van de vijfde etappe zien. Zeker met Primož Roglič in het rood, is de kans groot dat ze hun gang mogen gaan. De Sloveen heeft immers grotere doelen voor ogen en zal zijn Jumbo-Visma-ploeggenoten niet tot het gaatje willen laten gaan om de trui te redden. Welke avonturiers zullen deze situatie uitbuiten?

Andrea Vendrame misschien. De Italiaan beschikt op papier over alle kwaliteiten om deze etappe op zijn naam te schrijven: hij kan meer dan behoorlijk bergop, is rap aan de meet én weet hoe het is om een etappe in een grote ronde te winnen. In 2021 was hij de beste in de twaalfde etappe van de Giro d’Italia. De laatste maanden is Vendrame wat minder nadrukkelijk aanwezig, maar heel veel heeft hij dan ook niet gekoerst. Bovendien staat hij al op elf minuten en hoeft dus niemand schrik van hem te hebben.

Vendrame mag juichen in de Giro van 2021 – foto: Cor Vos

De achterstand van Rein Taaramäe is een stuk kleiner – een minuut en 45 seconden -, maar om nou te zeggen dat hij een groot gevaar is? Roglič ziet dat alvast niet zo, want vorig jaar droeg hij de rode trui ook over aan de Est. Dat zou nu zomaar weer eens zo kunnen zijn. Op 35-jarige leeftijd vliegt Taaramäe er nog altijd graag in, zoals hij liet zien in de afgelopen Ronde van Italië. Zijn klim- en hardrijcapaciteiten lijkt hij ook nog niet verloren.

Ook gemaakt voor een etappe als deze: Samuele Battistella. De Italiaan begon het seizoen uitstekend, maar kreeg daarna meerdere tegenslagen te verduren. Zo kampte hij met knieklachten en liep hij in de Amstel Gold Race een hersenschudding op. De laatste maanden is hij echter weer in orde, zoals bleek uit een vijfde plaats in de Prueba Villafranca-Ordiziako Klasika en een zevende stek in de Ronde van Polen. Het is wachten op zijn grote doorbraak en de Vuelta lijkt daar een ideale wedstrijd voor.

Battistella werd tweede in de tweede rit van de Volta ao Algarve 2022 – foto: Cor Vos

Astana Qazaqstan kiest deze ronde alvast voor de aanval, zo lieten ze in de vierde etappe zien. In de finale probeerde onder anderen Vincenzo Nibali het, eerder reed Alexey Lutsenko in de kopgroep. De Kazach zal daarmee wat energie verspild hebben, maar een renner van zijn klasse moet zeker twee dagen achtereen vooraan mee kunnen strijden. Zeker omdat de rit van dinsdag vrij kort was en de kopgroep in eerste instantie behoorlijk groot. Ook niet onbelangrijk: Lutsenko staat inmiddels op meer dan elf minuten en vormt dus geen bedreiging meer voor Roglič en co.

Bob Jungels staat wat dichterbij, maar de meer dan zeven minuten die hij al zijn broek heeft, moeten ook genoeg zijn om wat ruimte te krijgen. En als hij die krijgt, is de Luxemburger een gevaarlijke klant. Dat heeft hij in de Tour de France wel laten zien. Zijn zege in de rit naar Châtel dankte hij deels natuurlijk aan zijn hervonden klimmersbenen, maar was ook het resultaat van een formidabele afdaling. Misschien kan Jungels in de afzink naar Bilbao weer zijn slag slaan.

Een dolblije Jungels na zijn etappeoverwinning in de Tour – foto: Cor Vos

In Châtel hield Jungels onder anderen Thibaut Pinot achter zich. De Fransman van Groupama-FDJ doet – enigszins verrassend wellicht – ook mee aan de Vuelta a España. Na vier dagen koers heeft hij al een behoorlijke achterstand en dus kan hij gaan doen wat hij tegenwoordig het liefste doet: aanvallen. In de Ronde van Frankrijk greep hij naast een dagzege, maar eerder in het jaar heeft Pinot al laten zien dat de transitie naar rittenkaper aardig geslaagd is. Hij won zowel in de Tour of the Alps als de Ronde van Zwitserland een bergetappe.

Andere aanvallers die het zouden kunnen halen, zijn bijvoorbeeld: Pinots ploeggenoot Rudy Molard, Luis León Sánchez (Bahrain Victorious), Alessandro De Marchi (Israel-Premier Tech), Kenny Elissonde (Trek-Segafredo), Jesús Herrada (Cofidis), Nikias Arndt (Team DSM), Jaakko Hänninen (AG2R Citroën), Odd Christian Eiking (EF Education-EasyPost) en Carlos Verona (Movistar).

Roglic is dik in orde – foto: Cor Vos

U begrijpt het al, we houden het niet bij vluchters. De koers is – gelukkig – altijd onvoorspelbaar, en dus kan het ook zomaar gebeuren dat het uiteindelijk toch weer bij elkaar komt. Renners die hier belang bij zouden hebben, zijn bijvoorbeeld Ethan Hayter en Patrick Bevin. Beiden kunnen een klimmetje over en zijn daarna rap aan de meet. In de derde etappe van de Ronde van Romandië vochten ze nog een onderling duel uit, waarbij Bevin aan het langste eind trok. Voor de Nieuw-Zeelander was dat zijn tweede en voorlopig laatste zege van het seizoen, de teller van Hayter staat inmiddels al op zes. Komt daar woensdag weer eentje bij?

Een laatste scenario is dat we op de Alto del Vivero echt koers krijgen, tussen de grote kanonnen. Remco Evenepoel wil wellicht al een prik uitdelen. Hij is hier, in het Baskenland, immers op zijn geliefde terrein. Met een van zijn straffe stoten zou hij wat marge in kunnen bouwen voor het hooggebergte zich aandient. De duidelijk goed herstelde Primož Roglič eraf rijden op dit terrein, zal echter niet evident zijn. Geven we Evenepoel dus een ster, dan verdient Roglic er op zijn minst ook eentje.


Favorieten volgens WielerFlits:

Vuelta 2022: Deelnemerslijst


Weer en TV

Vergeleken met dinsdag is de kans op stevige buien woensdag groter in het Baskenland, stelt Weeronline. Voluit zonnig gaat het dan ook niet worden, maar de temperaturen blijven niettemin aangenaam. Op de momenten dat de zon door de wolken breekt, kan het kwik stijgen tot 28 graden. De wind blijft veelal uit het noorden komen.

De derde etappe is vanaf 14.30 uur live te volgen via Eurosport 1 en de Eurosport Player. Sporza (op Eén) is erbij vanaf 15.50 uur. Ben je niet in de gelegenheid om naar de televisie te kijken, dan hoef je in het liveblog van WielerFlits niets te missen!


Dit artikel delen:

Reactie plaatsen

Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.

Populair

Wielernieuws

Materiaalzone